Standaard karakters: de hoofdpersoon

Standaard karakters: De hoofdpersoon

Zoals misschien al opgevallen is: mijn passie binnen verhalen is karakters en karakter-ontwikkeling. Want laten we eerlijk zijn: ze zijn belangrijk voor een goed verhaal. Als je karakters nog het meest lijken op een in mensenvorm uitgesneden stuk karton, kom je uiteindelijk nog nergens. Binnen het karakter-spectrum zijn er echter buitengewoon veel rollen en mogelijke persoonlijkheden. Voor deze blog ga ik dus afwisselend een aantal van de belangrijkste karakters behandelen in verhalen behandelen: de hoofdpersoon, de sidekick, de love interest en uiteindelijk de antagonist. En vandaag beginnen we met de belangrijkste van allemaal: de hoofpersoon van het verhaal.

De hoofdpersoon als plot-device

Eén nadeel aan de belangrijkheid van een hoofdpersoon: er zijn talloze manieren om een dergelijke hoofdpersoon uit te voeren. Verreweg de meest gebruikelijke manier is om vanuit je hoofdpersoon het verhaal te vertellen en die als belangrijkste personage in het verhaal neer te zetten (de held die de vijand moet verslaan is niet ongebruikelijk), maar je hoofdpersoon kan ook prima een karakter zijn dat niet de belangrijkste rol heeft binnen het verhaal. Dan krijg je een zogenaamde Supporting Protagonist, en dat kan leuk zijn als je eens een bepaald point of view wilt verkennen. Sherlock Holmes (Watson) en The Great Gatsby (Nick) gebruiken de Supporting Protagonist, bijvoorbeeld (wat, in deze gevallen, ook opvallend goed uit de titel is af te leiden). Dan is er natuurlijk nog de optie van meerdere protagonisten die om de beurt vertellen. Hierbij moet ik wel eerlijk zeggen, het is heel makkelijk om het er toch op te laten lijken dat er één karakter de belangrijkste rol heeft, dus dit kan wat tricky zijn als dat niet je bedoeling is.

De hoofdpersoon als persoon

Ja, ik weet dat dit heel algemeen is. Ik ga hier jullie ook niet vertellen hoe je precies je hoofdpersoon in elkaar moet zetten en welke eigenschappen de held in kwestie heeft. Maar, zoals mijn helden Sandra Newman en Howard Mittelmark in hun boek ‘How NOT to write a novel’ zeggen: de beste richtlijnen voor het schrijven van een goed verhaal zijn vooral dingen die je niet moet doen, en daar geef ik ze gelijk in. Trouwens, als je ooit in Engeland bent: koop het boek in kwestie. Het is goed.

Goed, de basis van je hoofdpersoon dus. Het meest standaard is een relatief jong iemand, vaak nog onervaren. Daar is niks mis mee, maar het is bij lange niet de enige optie die er is: ervaren hoofdpersonen kunnen ook prima, en er bestaan zelfs boeken waarin een AI van een schip de hoofdpersoon is. Zolang je het goed weet te schrijven, kan je hoofdpersoon eigenlijk alles zijn. Verreweg de belangrijkste eis is dat je hoofdpersoon begrijpelijk is: de acties die hij, zij of het onderneemt moeten goed aansluiten bij zijn of haar persoonlijkheid en de omstandigheden. Hetzelfde geldt voor emoties die je karakter voelt: ondersteun ze, en laat vooral zien waardoor je hoofdpersoon zich op een bepaalde manier voelt. En, for the love of God, vermijd overpowered hoofdpersonen – zie het stukje over Mary Sues over meer daarover. Verder is het aangeraden dat als je je hoofdpersoon op jezelf wilt baseren, je daar wat voorzichtig mee moet zijn: zorg er in dat geval voor dat het niet al te erg gaat neigen naar wish fulfillment.

De hoofdpersoon in het verhaal

Daar waar de hoofdpersoon als karakter nog heel veel vrijheden heeft, zijn de eisen aan de rol van de protagonist iets strenger. Wat zijn belangrijke dingen om op te letten?

Ten eerste is het van belang dat je hoofdpersoon op een bepaalde manier relevant is voor het verhaal, tenzij zijn/haar machteloosheid onderdeel is van de thematiek van het verhaal. Een hoofdpersoon die eigenlijk alleen maar heen en weer wordt geslingerd door iedereen is niet per se heel boeiend. Dit betekent niet dat je hoofdpersoon niet een passieve persoonlijkheid mag hebben, maar voorkom dat alle problemen je hoofdpersoon maar overkomen en dat hij of zij er gedurende het gehele boek eigenlijk geen relevante rol in speelt.

Ten tweede is er een punt dat in het verlengde ligt van de info-dumps die Imke eerder heeft genoemd: we hoeven echt niet álles te weten van je hoofdpersoon. Voorkom ellenlange exposities over je karakters jeugd of iets in die trant.
Als laatste is hierboven ook al genoemd dat een hoofdpersoon begrijpelijke motieven moet hebben, en realistisch moet reageren. Deze zelfde regel geldt voor acties die je hoofdpersoon onderneemt: wat zijn de redenen erachter? Wat zijn de redenen om het op deze manier uit te voeren?

De genoemde tips zijn wat minder specifiek dan de vorige keer, al is het maar omdat hoofdpersonen maken heel complex kan zijn, en dus zijn het deze keer meer richtlijnen. Maar het zijn wel allemaal richtlijnen die je in je hoofd moet houden tijdens het schrijven. En net zoals de vorige keer: als er manieren te vinden zijn waarbij je deze richtlijnen doorbreekt en je weet het te laten werken, vooral doen. Conventies breken is tof.

Volgende keer: de sidekick.

Advertenties